ZESTAWIENIA BIBLIOGRAFICZNE

Pedagogiczna Biblioteka Wojewódzka
w  Rzeszowie
Wypożyczalnia

 

Techniki aktywizujące myślenie uczniów : mnemotechniki, trening pamięci i koncentracji.

 

Książki:

  1. Ciekawość świata : o pamięci i twórczości małego dziecka / Kamila Jankowiak-Siuda, MartaKomorowska. - Gdańsk : Harmonia, 2010.
    Sygn. WypRz   234985
  2. Czytam błyskawicznie! : poradnik z zestawem ćwiczeń / Jolanta Jaworska-Jamruszkiewicz. - Wyd. 3. - Katowice : Videograf II : 2010.
    Sygn. WypRz   238451
  3. Edukacja kreatywna / Anna Sajdak. - Kraków : WAM, 2008
    Sygn. CzytR   234321
  4. Edukacja małego dziecka. T. 2, Wychowanie i kształcenie w praktyce : praca zbiorowa / pod red. Ewy Ogrodzkiej-Mazur, Urszuli Szuścik, Małgorzaty Zalewskiej-Bujak ; Wydział Etnologii i Nauk o Edukacji Uniwersytetu Śląskiego. - Cieszyn ; Kraków : "Impuls", 2010.
    Sygn. CzytR   236324
  5. Efektywne i atrakcyjne metody pracy z dziećmi / Mariola Jąder. - Kraków : "Impuls", 2009.
    Sygn. CzytR   234474
  6. Gdyby Einstein współcześnie chodził do szkoły : dziecko i twórczość w pedagogice wczesnoszkolnej / pod red. Ewy Szatan i Doroty Bronk. - Gdańsk : Uniwersytet Gdański, 2008.
    Sygn. WypRz   233509, CzytR   231925
  7. Genialna pamięć / Tony Buzan ; przeł. Dariusz Rossowski. - Łódź : "JK", 2007.
    Sygn. WypRz   231279, CzytR   230531
  8. Inspiracje, pomysły : książka pomocnicza dla twórczego nauczyciela / Alicja Badowska [i in.]. - Wyd. 2. - Wrocław : "Siedmioróg", 2000.
    Sygn. CzytR   225538
  9. Inteligencja i zdolności twórcze dzieci w początkowym okresie edukacji : rozpoznawanie i kształcenie / Danuta Czelakowska. - Kraków : "Impuls", 2007.
    Sygn. WypRz   232555, CzytR   231931
  10. Ja i moja pamięć : o użytecznych strategiach uczenia się / Ewa Czerniawska, Maria Ledzińska. - Warszawa : Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1994.
    Sygn. WypRz   216603, CzytR   216602
  11. Jak podwoić skuteczność uczenia się : techniki sprawnego zapamiętywania i przywoływania informacji / Geoffrey A. Dudley ; przekł. [z ang.] Marek Czekański. - Warszawa : "Medium", cop. 1994.
    Sygn. WypRz   222019, CzytR   222018
  12. Jak stosować myślenie lateralne : rozwiązywanie problemów metodą pozalogiczną / Edward De Bono ; przeł. Marek Kowalczyk. - Warszawa : "Medium", 1999.
    Sygn. CzytR   223121
  13. Jak wszechstronnie rozwinąć zdolności dziecka : wybierz najlepsze zajęcia, zabawki, gry, pomoce edukacyjne i sposoby uczenia się dla Twojego dziecka/ Lauren Bradway, Barbara Albers Hill ; przekł. Joanna Kuliś. - Gdańsk : "Harmonia Universalis", 2012.
    Sygn. WypRz   241241
  14. Jak zwiększyć wydajność pamięci i umysłu? : trening / Douglas J. Mason, Michael L. Kohn ; [tł. Joanna Sugiero]. - Gliwice : "Helion", cop. 2007.
    Sygn. WypRz   231799
  15. Kraina kreatywności : sposoby przeciwdziałania rutynie w pracy z dziećmi poprzez ekspresję twórczą i artystyczną / Danuta Krzywoń ; przy współpr. Hewilii Hetmańczyk. - Sosnowiec : "Humanitas", 2008.
    Sygn. WypRz   235076
  16. Księga geniuszu : jak wyzwolić geniusza w sobie / Tony Buzan, Raymond Keene. - Radom : Instytut Technologii Eksploatacji, 1997.
    Sygn. WypRz   220092, CzytR   220091
  17. Kształcenie myślenia technicznego uczniów / T. W. Kudriawcew, I. S. Jakimanskaja ; przeł. z ros. Aleksy Markiewicz. - [Warszawa] : Państwowe Wydawnictwo Szkolnictwa Zawodowego, 1965.
    Sygn. WypRz   77372
  18. Metapamięć : perspektywa psychologiczna i kliniczna / Ewa Małgorzata Szepietowska. - Warszawa : "Difin", 2013.
    Sygn. WypRz   241739
  19. Mieć piękny umysł / Edward de Bono ; [przekł. Olga Wojtaszczyk]. - Warszawa : "Studio Emka", cop. 2010.
    Sygn. WypRz   236128
  20. Mnemotechniki jako czynnik optymalizujący nabywanie przez dzieci umiejętności czytania i pisania / Joanna Skibska. - Kraków : "Impuls" ; Bielsko-Biała : Akademia Techniczno-Humanistyczna, 2012.
    Sygn. WypRz   240325
  21. Myślenie lateralne : idee na przekór schematom / Edward De Bono ; [tł. Cezary Welsyng]. - Gliwice : "Helion", cop. 2008.
    Sygn. WypRz   231956, CzytR   232601
  22. Myślenie twórcze / Zbigniew Pietrasiński. - Warszawa : Państwowe Zakłady Wydawnictw Szkolnych, 1969.
    Sygn. WypRz   122405, CzytR   110564
  23. Myśli oderwane od zadania : geneza dystrakcji i mechanizmy obrony / Marek Kowalczyk. - Poznań : Uniwersytet im. Adama Mickiewicza, 2007.
    Sygn. CzytR   230622
  24. Nauczycielskie rozpoznawanie cech inteligencji i myślenia twórczego / Krystyna Bieluga. - Kraków : "Impuls", 2003.
    Sygn. WypRz   227522, CzytR   227521
  25. Pamięć : fakty i złudzenia / Ian M. L. Hunter ; przeł. [z ang.] Stefan Garczyński. - Warszawa : Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1963.
    Sygn. WypRz   59599
  26. Pamięć : poradnik użytkownika / Alan Baddeley ; przeł. Elżbieta Kołodziej-Józefowicz. - Warszawa : Prószyński i S-ka, 1998.
    Sygn. CzytR   223159
  27. Pamięć : zjawiska zwykłe i niezwykłe / pod red. Ewy Czerniawskiej ; [aut. Mateusz Białecki i in.]. - Warszawa : Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, cop. 2005.
    Sygn. WypRz   229324, CzytR   229253
  28. Pedagogika kreatywna wyzwaniem edukacji XXI wieku / pod red. Ewy Smak, Stanisławy Włoch. - Opole : Uniwersytet Opolski, 2010.
    Sygn. WypRz   236452, CzytR   236370
  29. Psychologia : kluczowe koncepcje. T. 2, Motywacja i uczenie się / Philip G. Zimbardo, Robert L. Johnson, Vivian McCann ; red. nauk. Maria Materska ; tł. Małgorzata Guzowska-Dąbrowska, Józef Radzicki, Ewa Czerniawska. - Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2010.
    Sygn. WypRz   235737
  30. Psychologia pamięci / Zdzisław Chlewiński [i in.]. - Warszawa : "Wiedza Powszechna", 1997.
    Sygn. CzytR   220069
  31. Psychologia zapamiętywania / A. Smirnow ; [przeł. z ros. Maria Żebrowska, Wanda Ptaszyńska]. - Warszawa : "Nasza Księgarnia", 1951.
    Sygn. CzytR   10983
  32. Siedem grzechów pamięci : jak zapominamy i zapamiętujemy / Daniel L Schacter ; przeł. Ewa Haman, Joanna Rączaszek. - Warszawa : Państwowy Instytut Wydawniczy, 2003.
    Sygn. CzytR   228412
  33. Sześć myślowych kapeluszy / Edward de Bono ; [tł. z ang. Joanna Krzemień-Rusche]. - Gliwice : "Helion", cop. 2008.
    Sygn. WypRz   233585, CzytR   232688
  34. Sztuka pamięci / Frances Amelia Yates ; przeł. [z ang.] Witold Radwański, posłowiem opatrzył Lech Szczucki. - Warszawa : Państwowy Instytut Wydawniczy, 1977.
    Sygn. WypRz   163430
  35. Sztuka pamiętania / Stefan Garczyński. - Warszawa : "Iskry", 1963.
    Sygn. WypRz   62136
  36. Techniki samorozwoju czyli Jak lepiej zapamiętywać i uczyć się szybciej / Natalia Minge, Krzysztof Minge. - Warszawa : "Edgard", 2012.
    Sygn. WypRz   240410
  37. Trening pamięci : projektowanie, realizacja, techniki i ćwiczenia / Przemysław Bąbel, Agnieszka Baran. - Warszawa : "Difin", 2011.
    Sygn. WypRz   236649
  38. Trening umysłu dal bystrzaków / Tracy Packiam Alloway ; [tł. Leszek Sielicki]. - Gliwice : "Helion", cop. 2013.
    Sygn. WypRz   241573
  39. Ucz się i myśl : jak wykorzystać potencjał umysłu w szkole, biznesie, w życiu prywatnym, jak sprostać wymaganiom epoki inteligencji / Andrzej Bubrowiecki. - Warszawa : "Muza", 2012.
    Sygn. WypRz   239120
  40. Uczenie się i pamięć : integracja zagadnień / John R. Anderson ; tł. [z ang.] Ewa Czerniawska. - Warszawa : Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, 1998.
    Sygn. WypRz   241901, CzytR   221355
  41. Umysł kreatywny : 62 ćwiczenia rozwijające intelekt / Edward de Bono ; [przekł. Magda Bugajska]. - Warszawa : "Studio Emka", 2009.
    Sygn. WypRz   236038

 

Artykuły:

  1. Aby pamięć nam sprzyjała / Agnieszka Gąsierkiewicz. // Psychologia w Szkole. - 2008, nr 1, s. 77-86
  2. Ciekawość - pierwszy stopień do twórczości / Krzysztof J. Szmidt. // Psychologia w Szkole. - 2009, nr 1, s. 67-77
  3. Co by było, gdyby nie było szkoły : sytuacja paradoksalna czy szansa na rozwój myślenia twórczego? / Alicja Komorowska-Zielony. //W: Gdyby Einstein współcześnie chodził do szkoły... Gdańsk : Wydawnictwo Uniwersytetu Gdańskiego, 2008. - S. 90-97
  4. Czego potrzebuje uczeń z kreatywnym potencjałem? / Teresa Kosiarek. // Trendy : uczenie się w XXI wieku. - 2008, nr 2, s. 15-21
  5. Czy pamięć pomaga w twórczym myśleniu? / Katarzyna Żyła. //W: Dydaktyka twórczości : koncepcje, problemy, rozwiązania. Kraków : "Impuls", 2005. - S. 193-206, bibliogr.
  6. Ćwiczę pamięć i koncentrację : Rozwijam zainteresowania i chcę eksperymentować. Rozwój myślenia / Beata Bielska. // Bliżej Przedszkola. - 2011, nr 11, s. 25-29, bibliogr.
  7. Dobra zabawa podczas nauki? To możliwe! : wykorzystanie mnemotechnik w pracy nauczyciela / Natalia Minge, Krzysztof Minge. // Głos Pedagogiczny. - 2012, listopad, s. 41-43
  8. Droga do marzeń, czyli o potrzebie rozwijania wyobraźni / Bronisława Dymara. //W: Dziecko w świecie marzeń. Kraków : "Impuls", 2010. - S. 11-27
  9. Dziecko myśli inaczej : rozwój myślenia u dzieci w wieku przedszkolnym / Monika Urbańska-Bulas, Agnieszka Pasternak. // Bliżej Przedszkola. - 2011, nr 7-8, s. 31-33, bibliogr.
  10. Gdy uczeń patrzy w sufit / Katarzyna Hamer-Gutowska, Jakub Gutowski. // Psychologia w Szkole. - 2006, nr 2, s. 31-34
  11. Geografia myślenia / Radosław Zyzik. // Charaktery. - 2014, nr 7, s. 80-83
  12. Głowa pełna pomysłów - jak ćwiczyć swoją kreatywność? / Małgorzata Łuba. // Doradca Nauczyciela Przedszkola. - 2014, nr 12, s. 59-62
  13. Głowa pełna pomysłów : ćwiczenia rozwijające kreatywność / Małgorzata Łuba. // Doradca Nauczyciela Przedszkola. - 2014, nr 12, s. 29-33
  14. I wszystko zapamiętasz? / Ewa Czerniawska. // Psychologia w Szkole. - 2008, nr 3, s. 111-116
  15. Jak lepiej motywować do pracy nad swoim myśleniem? / Julian Piotr Sawiński. // Emocje. - 2012, nr 6, s. 44-46
  16. Jak myślą dzieci? / Alison Gopnik// Świat Nauki. - 2010, nr 8, s. 44-49
  17. Jak rozwijać umiejętność logicznego myślenia u dzieci? : zastosowanie narzędzi TOC w przedszkolu / Dorota Kamińska. // Bliżej Przedszkola. - 2011, nr 9, s. 62-65, bibliogr.
  18. Jak uczyć myślenia?/ Artur Brzeziński. // Nowa Szkoła. - 2013, nr 5, s. 36-37
  19. Kapelusze myślowe Edwarda de Bono / Ewa Gryzło. // Wychowawca. - 2009, nr 11, s. 22-23
  20. Kreatywność - ćwiczenia dla uczniów / Magdalena Goetz. // Głos Pedagogiczny. - 2014, nr 1, s. 39-40
  21. Kreatywność - najważniejszy talent dziecka / Katarzyna Lotkowska. // Bliżej Przedszkola. - 2011, nr 4, s. 18-19
  22. Kreatywny nauczyciel - kreatywny uczeń : jak wzbudzać twórcze myślenie dzieci i młodzieży. Cz. 1 / Marzena Frąckowiak. // Gazeta Szkolna. - 2011, nr 1/2, s. 23
  23. Kreatywny nauczyciel - kreatywny uczeń : jak wzbudzać twórcze myślenie dzieci i młodzieży. Cz. 1 / Marzena Frąckowiak. // Gazeta Szkolna. - 2011, nr 3/4, s. 23
  24. Kształtowanie umiejętności twórczego myślenia / Anna Lebioda, Martyna Dobrowolska. // Remedium. - 2005, nr 11-12, s. 28-29
  25. Listek figowy, czyli jak cię widzą , tak cię piszą : projekt zajęć wspierających myślenie twórcze, uzupełniających naukę języka polskiego, historii i WOK / Anna Tomczyk-Churska. // Biblioteka : szkolne centrum informacji. - 2009, nr 4, s. 17-24
  26. Mapy myśli - jak pomóc naszej pamięci w nauce języka obcego / Elżbieta Gajewska. // Języki Obce w Szkole. - 2007, nr 4, s. 117-118
  27. Mapy myśli jako ćwiczenie edukacyjne i terapeutyczne / Maciej Jabłoński. //W: Arteterapia w medycynie i edukacji. Łódź : Wyższa Szkoła Humanistyczno-Ekonomiczna, 2008. - S. 69-74
  28. Metody i sposoby rozwijające twórcze myślenie uczniów na lekcjach techniki. Część 1 / Urszula Nowacka, Małgorzata Frankowska. // Wychowanie Techniczne w Szkole. - 2005, nr 2, s. 55-61
  29. Metody i sposoby rozwijające twórcze myślenie uczniów na lekcjach techniki. Część 2 / Urszula Nowacka, Małgorzata Frankowska. // Wychowanie Techniczne w Szkole. - 2005, nr 3, s. 14-19
  30. Metody twórczego myślenia / Julita Nagel. // Katecheta. - 2005, nr 7/8, s. 34-48
  31. Metody usprawniające pamięć w edukacji szkolnej / Bożena Majewicz. // Wychowanie na co Dzień. - 2007, nr 12, wkładka, s. II-V
  32. Mnemotechnika i jej zastosowanie na lekcji języka niemieckiego / Tomasz Burzyński. // Języki Obce w Szkole. - 2008, nr 1, s. 121-124
  33. Mnemotechnika jako alternatywa w nauczaniu i uczeniu się na szczeblu kształcenia zintegrowanego / Małgorzata Ganczarska. //W: Dziecko : sukcesy i porażki. Warszawa : Instytut Badań Edukacyjnych, 2007. - S. 456-464, bibliogr.
  34. Mnemotechniki, czyli jak i dlaczego warto ćwiczyć pamięć / Agnieszka Malińska. // Wychowawca. - 2011, nr 2, s. 10-12
  35. Mnemotechniki i czytanie fotograficzne a proces uczenia się / Ewa Dereń. // Nauczyciel i Szkoła. - 2005, nr 1/2, s. 139-153, bibliogr.
  36. Mnemotechniki w ortografii / Ewa Baranowska. // Życie Szkoły. - 2007, nr 5, s. 21-23
  37. Mnemotechniki w zapamiętywaniu leksyki języka obcego / Ewa Dźwierzyńska. // Języki Obce w Szkole. - 2005, nr 4, s. 17-21
  38. Moc krytycznego myślenia / Paula Pilarska. // Psychologia w Szkole. - 2014, nr 2, s. 13-17
  39. Motywowanie uczniów do działań twórczych - między romantyzmem a behawioryzmem / Maciej Karwowski. // Ruch Pedagogiczny. - 2006, nr 3/4, s. 13-26, bibliogr.
  40. Możliwości stosowania mnemotechniki w edukacji dzieci przedszkolnych / Małgorzata Ganczarska. //W: Edukacja przedszkolna w teorii i praktyce. Opole : Uniwersytet Opolski, 2006. - S. 229-234
  41. Mózgowy fitness / Anna Maria Wieczorek, Aneta Brzezicka. // Charaktery. - 2012, nr 5, s. 66-70
  42. Myślenie dziecka / Aleksandra Raźniak// Życie Szkoły. - 2010, nr 6, s. 14-19
  43. Myślenie twórczo-syntetyczne, krytyczno-analityczne i praktyczno-kontekstualne a sukcesy w szkole dzieci ośmioletnich / Janina Uszyńska-Jarmoc. // Psychologia Rozwojowa. - T. 10, nr 1 (2005), s. 99-107, bibliogr.
  44. Myślę - Rozumiem - Wiem / Małgorzata Gasik. // Wychowanie w Przedszkolu. - 2013, nr 3, s. 57-59
  45. Na tropie pomysłu : propozycje ćwiczeń dla przyszłych noblistów / Agnieszka Olejarz. // Biblioteka w Szkole. - 2013, nr 4, s. 19-21
  46. Nasi uczniowie myślą twórczo / Bolesław Niemierko. // Nowa Szkoła. - 2013, nr 9, s. 23-24
  47. Notowanie - ważna, lecz zaniedbana w edukacji wczesnoszkolnej umiejętność / Gabriela Kryk. //W: Edukacja małego dziecka. T. 2, Wychowanie i kształcenie w praktyce. Cieszyn ; Kraków : "Impuls", 2010. - S. 62-69, bibliogr.
  48. O możliwościach usprawniania pamięci dzieci z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim / Milena Kijewska. //W: Nauczanie uczniów z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim : wybrane problemy teorii i praktyki. Toruń : Wydawnictwo Edukacyjne "Akapit", 2006. - S. 281-287, bibliogr.
  49. O uczeniu w szkole "kombinowania" / Julian Piotr Sawiński. // Problemy Opiekuńczo-Wychowawcze. - 2011, nr 2, s. 36-38
  50. Pamięć o pamięci / Anna M. Ziółkowska. // Psychologia w Szkole. - 2011, nr 2, s. 48-60
  51. Pamięć w szkole / Maria Jagodzińska. // Psychologia w Szkole. - 2009, nr 1, s. 117-125
  52. Przełamywanie utartych schematów / Magdalena Goetz. // Głos Pedagogiczny. - 2014, nr 1, 19-21
  53. Przykłady ćwiczeń do wykorzystania w pracy z uczniem zdolnym / Anna Kałuba-Korczak. // Głos Pedagogiczny. - 2011, grudzień, s. 42-44
  54. Pseudonauka w domu... i w pracy : w szkole, i nie tylko, oprócz myślenia twórczego przydaje się także myślenie krytyczne / Tomasz Garstka. // Głos Nauczycielski. - 2012, nr 1, s. 16
  55. Rozwijanie myślenia krytycznego u dzieci powinnością współczesnej edukacji / Iwona Czaja-Chudyba. //W: Szkoła w nauce i praktyce edukacyjnej. T. 2. Kraków : "Impuls", 2006. - S. 287-299, bibliogr.
  56. Rozwijanie myślenia pytajnego u dzieci / Irena Adamek. //W: Edukacja małego dziecka. T. 1, Teoretyczne odniesienia, tendencje i problemy : praca zbiorowa. Cieszyn ; Kraków : "Impuls", 2010. - S. 258-268, bibliogr.
  57. Rozwijanie zdolności "myślenia pytajnego" dzieci / Jolanta Bonar. // Studia Edukacyjne. - Nr 19(2012), s. 257-267, bibliogr.
  58. Style myślenia według R. J. Sternberga : uwarunkowania psychologiczne / Andrzej Strzałkowski, Ewa Wiśniewska. // Przegląd Psychologiczny. - T. 53, nr 1 (2010), s. 33-59, bibliogr.
  59. Stymulacja rozwoju możliwości intelektualnych dzieci / Paulina Rytelewska. // Psychologia Rozwojowa. - T. 9, nr 4 (2004), s. 31-38, bibliogr.
  60. Szachy jako metoda nauczania i wychowania - metoda rozniecania umysłu i pobudzania wewnętrznej motywacji / Maciej Karasiński.// Kwartalnik Edukacyjny. - 2013, nr 2, s. 72-77
  61. Tańczący z myślami / Bartosz Brożek. // Charaktery. - 2014, nr 3, s. 72-75
  62. Techniki mnemotechniczne w nauczaniu fizyki / Halina Dąbrowska. // Fizyka w Szkole. - 2009, nr 3, s. 55-60
  63. Techniki pamięciowe / Dorota Kondrat. // Remedium. - 2005, nr 3, s. 8-9
  64. Uczenie się zajęciem radosnym / Marek Szurawski ; rozm. przepr. Beata Igielska.
  65. Trening twórczego myślenia - ćwiczenia : sprawdź się / Anna Szuppe. // Trendy : uczenie się w XXI wieku. - 2008, nr 2, s. 31-36
  66. Trening umysłu, czyli jak odnieść sukces / Ewa Kasprzak-Osiecka. // Meritum. - 2008, nr 3, s. 79-82
  67. TRIZ : uczymy się myśleć skutecznie / Jan Boratyński. // Nowe Horyzonty Edukacji. - 2012, nr 1, s. 23
  68. Typ myślenia a sukces szkolny dziecka / Janina Uszyńska-Jarmoc. //W: Dziecko : sukcesy i porażki. Warszawa : Instytut Badań Edukacyjnych, 2007. - S. 122-138, bibliogr.
  69. Uczeń uczący się, a nie - nauczany. Kreując twórcze pokolenie... / Teresa Kosiarek. // Trendy : uczenie się w XXI wieku. - 2008, nr 2, s. 26-30
  70. Ujawnianie zdolności do krytycznego myślenia dzieci szkolnych i przedszkolnych / Zuzanna Zbróg. // Nauczanie Początkowe. - 2009/2010, nr 3, s. 91-100
  71. Umysł mistrza / Philip E. Ross. // Świat Nauki. - 2006, nr 9, s. 44-51
  72. Wspieranie predyspozycji do myślenia krytycznego / Iwona Czaja-Chudyba. // Życie Szkoły. - 2008, nr 3, s. 10-15
  73. Wykorzystanie pamięci w procesach twórczych / Monika Just. // Życie Szkoły. - 2011, nr 1, s. 37-42, bibliogr.
  74. Wzrokowiec, słuchowiec, kinestetyk : wpływ indywidualnych wzorów myślenia na uczenie się / Jagoda Wąsowska. // Gazeta Szkolna. - 2008, nr 27, s. 12
  75. Z przyrodą na ty : techniki twórczego myślenia i obserwacja / Beata Bielska. // Bliżej Przedszkola. - 2014, nr 4, s. 37-39

Rzeszów, 6.03.2015 r.
oprac. Jolanta Nizicka

na podstawie zbiorów PBW