Aktualności - Rzeszów

Wakacyjne wystawy w Wypożyczalni Pedagogicznej Biblioteki Wojewódzkiej w Rzeszowie

  • 75. rocznica urodzin oraz 20. rocznica śmierci Krzysztofa Kieślowskiego

27 czerwca 2016 roku obchodziliśmy 75 rocznicę urodzin Krzysztofa Kieślowskiego, polskiego reżysera filmów dokumentalnych i fabularnych, który był wielokrotnie nagradzany  za swą twórczość m. in. Europejską Nagrodą Filmową Felix (1988), Złotym Lwem na festiwalu w Wenecji (1993), czy francuskim Orderem Sztuki i Literatury (1993). Z tej okazji zachęcamy do odwiedzenia naszej Wypożyczalni Audiowizualnej w celu odkrycia na nowo twórczości reżysera, który jako pierwszy w polskim filmie powojennym pokazał takie zjawiska jak strajk, czy pokazowe procesy polityczne. W swojej autobiograficznej książce wydanej przed śmiercią Kieślowski wspominał, iż często był krytykowany za niejednoznaczną ocenę czasów PRL-u, gdyż starając się ukazać, iż żaden człowiek nie posiada monopolu na prawdę odwoływał się do doświadczeń zarówno robotników, jak i partyjnych prominentów. Po przemianie ustrojowej w 1989 r. obrazy Kieślowskiego zostały wzbogacone o elementy symboliczne i metafizyczne, których kwintesencję możemy zobaczyć w ostatnim dziele reżysera, jakim była trylogia Trzy kolory: Niebieski, Biały, Czerwony. Reżyser miał również w planach zekranizowanie kolejnego cyklu w oparciu o scenariusz napisany wspólnie z Krzysztofem Piesiewiczem: Raj, Piekło, Czyściec. Śmierć reżysera nie przeszkodziła jednak w realizacji części jego zamierzeń, gdyż Tom Tykwer podjął się adaptacji scenariusza, na podstawie którego w 2002 roku powstał film Niebo z Cate Blanchett i Giovannim Ribisim w rolach głównych. Ocenę filmu oraz zgodność obrazu z estetyką Krzysztofa Kieślowskiego pozostawiamy widzom.

 

 

  • 145. rocznica urodzin Marcela Prousta oraz 75. rocznica śmierci Tadeusza Boya Żeleńskiego, autora pierwszego pełnego przekładu W poszukiwaniu straconego czasu na język polski.

10 lipca 2016 roku obchodziliśmy 145 rocznicę urodzin Marcela Prousta, autora artykułów, esejów oraz felietonów dotyczących życia towarzyskiego Paryża, które publikował w prestiżowych magazynach takich jak Le Figaro, Le Mensuel, czy La Revue blanche. Pierwsze próby literackie posłużyły Marcelowi jako kanwa do stworzenia siedmiotomowego cyklu powieściowego W poszukiwaniu straconego czasu, nad którym pracował do końca swego życia w 1922 roku. Pierwszych prób tłumaczenia tego monumentalnego dzieła na język polski podjął się Henryk Elzenburg, który na łamach Przeglądu Warszawskiego w 1923 r. opublikował translację dwóch fragmentów cyklu. Prousta tłumaczyła również Anna Iwaszkiewiczowa publikując w 1929 roku trzy urywki dzieła. Pierwszego pełnego tłumaczenia cyklu W poszukiwaniu straconego czasu podjął się Tadeusz Boy Żeleński, który był krytykowany za wprowadzenie wielu zmian w odniesieniu do oryginału. Jak sam tłumaczył w eseju Proust i jego świat[1] dokonanie korekt stylistycznych wynikało z konieczności rozdzielenia ogromnej ilości proustowskich zdań zależnych. Natomiast zmiany w układzie drukarskim miały na celu nadanie dziełu większej przejrzystości. (Proust zmniejszając rozmiary rękopisu do celów wydawniczych nie wyodrębniał dialogów etc.) Zaginięcie podczas drugiej wojny światowej tłumaczenia dwóch ostatnich tomów w wykonaniu Boya Żeleńskiego dało możliwość Maciejowi Żurowskiemu oraz Julianowi Rogozińskiemu dokonania własnych interpretacji Prousta. Translacje powstały w odmiennym kontekście kulturowym, przez co są pozbawione wykorzystywanych przez Boya Żeleńskiego anachronizmów oraz zapożyczeń z języka francuskiego funkcjonujących w języku polskim w dwudziestoleciu międzywojennym, nadających proustowskiemu uniwersum specyficznego uroku i melodii. W 2001 roku na polskim rynku księgarskim ukazało się nowe wydanie tomu szóstego Utracona w tłumaczeniu Magdaleny Tulli. Natomiast w 2016 roku nakładem wydawnictwa SIC!, w serii „ Wielcy pisarze w nowych przekładach” ukaże się nowy przekład pierwszego tomu W stronę Swanna autorstwa Krystyny Rodowskiej. Czekamy z niecierpliwością, a tymczasem zapraszamy na wystawę poświęconą Proustowi oraz niedoścignionemu tłumaczowi jego prozy Tadeuszowi Boy Żeleńskiemu, od śmierci którego 3 lipca 2016 roku minęło 75 lat.

  

 

  • 199. rocznica śmierci Jane Austen

18 lipca 2016 roku przypadała 199 rocznica śmierci Jane Austen, brytyjskiej pisarki i wnikliwej obserwatorki życia społecznego XIX wiecznej Anglii. Autorka w powieściach takich jak Duma i uprzedzenie, Rozważna i romantyczna, Emma, Perswazje, Mansfield Park, czy Northanger Abbey starała się przełamać konwencjonalne spojrzenie na losy płci pięknej w świecie, w którym bogate wyjście za mąż stanowiło podstawę, na której kobieta mogła budować szczęście osobiste. W przeciwieństwie do pierwszoplanowych bohaterek swych powieści Jane nigdy nie wyszła za mąż skupiając się na pisarstwie. Być może tematy podejmowane przez Austen mogą się w czasach współczesnych wydawać zdezaktualizowane, jednak ukazanie interakcji między ludźmi oraz emocji powieściowych heroin jest aktualne również dzisiaj. Zapraszamy do Wypożyczalni Książek oraz Wypożyczalni Audiowizualnej w Rzeszowie w celu zapoznania się z pisarstwem Austen oraz różnorodnymi adaptacjami filmowymi jej dzieł.

 

 

  • Rok 2016 rokiem Arystotelesa

Podczas 38. sesji Konferencji Generalnej UNESCO, która odbyła się w listopadzie 2015 roku, proklamowano rok 2016 rokiem Arystotelesa. Decyzję taką podjęto z okazji 2400. rocznicy urodzin filozofa.

Arystoteles ze Stagiry (ur. 384 p.n.e., zm. 322 p.n.e.) – jeden z najsławniejszych filozofów i naukowców starożytnej Grecji . Studiował w Akademii założonej przez Platona. Był wychowawcą i nauczycielem Aleksandra Macedońskiego. Wspierany finansowo przez swojego dawnego podopiecznego założył w Atenach własną szkołę filozoficzną zwaną Liceum. Usystematyzował większość zagadnień, którymi zajmuje się filozofia. Na pytanie, co dała mu filozofia, miał odpowiedzieć: „To, że bez przymusu czynię to, co inni czynią z obawy przed prawami”.

 

Źródło: http://przystaneknauka.us.edu.pl/artykul/rok-2016-rokiem-arystotelesa

 



[1] T. Boy Żeleński, Obiad literacki; Proust i jego świat, Warszawa, 1958, s 170-172